Avrupa Oturum İzninde Formül A ve Formül B Belgeleri

Avrupa oturum izni başvurularında aile bağlarını ve kimlik bilgilerini kanıtlamak için Türkiye'deki yetkili makamlardan alınan çok dilli medeni hal belgeleri kullanılır. Doğum kaydını teyit etmek için Formül A, evlilik bağını belgelemek için ise Formül B belgesi, başvuru dosyasının eksik evrak gerekçesiyle durdurulmaması ve gereksiz tercüme masraflarının önüne geçilmesi adına ilgili dosyalarda sıklıkla talep edilen resmi belgelerdir. Bu belgelerin hedef ülkenin kabul şartlarına, apostil gerekliliklerine ve zamanlama kurallarına uygun şekilde hazırlanması, aylar sürebilecek bürokratik gecikmeleri engeller.

Birçok başvuru sahibi, oturum izni dosyası hazırlarken yalnızca Türkiye iç hukukunda kullanılan Türkçe vukuatlı nüfus kayıt örneğini yeminli tercüme ettirip sunma eğilimindedir. Oysa Uluslararası Medeni Hal Komisyonu (CIEC) çerçevesinde üretilen çok dilli standart formlar, taraf ülkelerin idari makamları nezdinde doğrudan işlem görebilmektedir. Ancak her Avrupa ülkesinin ve her oturum programının evrak kabul teamülleri farklılık gösterir. Formül A ve Formül B belgelerinin niteliğini, apostil zorunluluğunu ve geçerlilik sürelerini doğru kavramak dosyanın sorunsuz ilerlemesini sağlar.

Formül A ve Formül B Belgeleri Nedir?

Formül A (Uluslararası Doğum Kayıt Örneği) ve Formül B (Uluslararası Evlilik Kayıt Örneği), CIEC sözleşmeleri çerçevesinde düzenlenen çok dilli medeni hal belgeleridir. Bu sözleşmenin amacı, taraf ülkeler arasında belirli nüfus olaylarının çok dilli standart şablonlarla belgelenmesini sağlamak ve böylece yabancı makamlar nezdinde ilave tercüme ihtiyacını asgari düzeye indirmektir. Bu formlar standart alan kodları ve çok dilli açıklamalar içerir (form üzerindeki dil kombinasyonlarının tam listesini nüfus müdürlüğünden teyit edin).

• Formül A: Bireyin adı, soyadı, doğum tarihi, doğum yeri ve anne-baba adı gibi temel kütük kayıtlarını içerir. Oturum izni dosyalarında çocukların ebeveynleriyle olan soybağını belgelemek veya başvuru sahibinin kimlik verilerini doğrulamak amacıyla ilgili göç idaresinin talebine istinaden dosyaya eklenir.
• Formül B: Evliliğin taraflarını, evlenme tarihini, tescil yerini ve tarafların evlilik öncesi ile sonrası soyadlarını resmi olarak gösterir. Aile birleşimi süreçlerinde ve oturum izni başvurularına eşin dahil edildiği durumlarda evlilik bağını kanıtlamak üzere istenir.

Farklı oturum rotalarında aile fertlerinin başvuruya dahil edilme usulü değişiklik gösterir. Örneğin Portekiz D7 pasif gelir vizesinde 2026 yılı için ana başvuru sahibi adına aranan aylık asgari gelir eşiği 920€'dur; eş veya bakmakla yükümlü olunan fertlerin dosyaya dahil edilmesi durumunda bu tutara yasal olarak belirlenen ek gelir şartları yansıtılır. Yatırım yoluyla oturum sağlayan Golden Visa programlarında ise başvuru kurgusu farklıdır. Portekiz Golden Visa programında gayrimenkul edinimi rotası 2023 yılında yürürlükten kaldırılmış olup güncel başvurular emlak-dışı fon yatırımı (asgari 500.000€) veya onaylı kültürel bağış (asgari 250.000€) gibi seçenekler üzerinden yürütülmektedir; vatandaşlık için aranan yasal süre 10 yıl, AB ve CPLP vatandaşları için 7 yıldır (5 yıl ise vatandaşlık değil, daimi oturum eşiğidir). İspanya Golden Visa programının 3 Nisan 2025 tarihi itibarıyla sonlandırıldığı unutulmamalıdır. Yunanistan Golden Visa rotasında ise Atina, Selanik, Mikonos, Santorini ve nüfusu 3.100'ü aşan adalarda emlak eşiği 800.000€, diğer bölgelerde 400.000€, ticari mülkten konuta dönüşüm projelerinde ise 250.000€ olarak uygulanmaktadır (Yunanistan'daki vadeli banka mevduatı veya devlet tahvili gibi emlak-dışı rotaların güncel limitlerini resmi kaynaktan teyit edin). Hangi program olursa olsun, aile fertlerinin hukuki bağını belgelemede Formül A ve Formül B kayıtları kritik rol oynar.

Belge Türleri ve Süreç Sıralaması

Avrupa ülkelerinde göç ve konsolosluk makamları evrakların güncelliğine büyük hassasiyet gösterir. Birçok konsolosluk veya yabancılar idaresi, sunulan medeni hal belgelerinin son 3 ila 6 ay içerisinde düzenlenmiş olmasını bekler; ancak her ülkenin iç yönergelerindeki kabul süresi farklı olabileceğinden kesin süreyi ilgili temsilcilikten teyit edin. Dosya hazırlık sürecinde adımları yanlış sıralamak, süresi dolan kayıtları yeniden toplamak zorunda kalmanıza yol açabilir.

Maliyet ve zaman kaybını önlemek için şu aşamalandırma izlenmelidir:

1. Finansal ve Hukuki Ön Şartlar: Vergi numarası çıkarılması, banka hesabı açılışı, sermaye transferi veya fon katılımı gibi işlemler aylar sürebilir. Sürece her zaman bu hukuki zemin oluşturularak başlanmalıdır.
2. Kişisel Medeni Hal Belgeleri: Adli sicil kaydı, vukuatlı nüfus kayıt örneği ile Formül A ve Formül B belgeleri, randevu ve teslim tarihine uygun bir zaman aralığında temin edilmelidir.
3. Tasdik (Apostil) İşlemleri: Belgeler fiziki olarak temin edildikten sonra yetkili makamlar nezdinde Lahey Apostil Şerhi ile onaylatılmalıdır.
4. Konsolosluk ve Çeviri Kontrolü: Standart gövde çok dilli olsa dahi, belgeye eklenen yerel şerhler veya apostil onay metni için hedef ülkenin çeviri teamülleri incelenmelidir.

Apostil Gerekliliği ve Uygulamadaki Durum

Uluslararası evrak dolaşımında en sık karşılaşılan belirsizlik, CIEC sözleşmelerine dayanan çok dilli belgelerin apostil gerektirip gerektirmediğidir. 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi, taraf ülkeler arasındaki yabancı resmi belgelerin konsolosluk legalizasyonu zorunluluğunu kaldırarak standart "Apostil" tasdikini getirmiştir.

CIEC sistemi içinde yer alan bazı sözleşmeler belgelerin tasdik ve benzeri formalitelerden muaf tutulmasını öngörür. Ancak Türkiye ile hedef Avrupa ülkesinin hangi CIEC sözleşmelerine müştereken taraf olduğu, yürürlük durumları ve karşılıklı muafiyet hükümleri teknik hukuki ayrıntılar barındırır. Bu durum hedef ülkenin yetkili makamlarından veya CIEC resmi listelerinden doğrulanmalıdır.

Uygulamada birçok Avrupa ülkesindeki yabancılar idareleri ve konsolosluk personeli, CIEC muafiyet hükümlerini her zaman doğrudan uygulamayabilir ve standart Lahey Apostil şerhini zorunlu görebilir. Bu nedenle bürokratik ret veya dosya iadesi riskini bertaraf etmek adına, ilçe nüfus müdürlüğünden ıslak imzalı ve mühürlü alınan Formül A ve Formül B belgelerine kaymakamlık veya valilik birimlerince Lahey Apostil şerhi tatbik ettirilmesi en güvenli yoldur.

Apostil şerhinin başlığı Lahey Sözleşmesi gereği Fransızca ("Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)") yazılır; şerhteki numaralı alanlar Sözleşme ekindeki modele göre düzenlenir, alanların içeriği ise düzenleyen ülkenin dilinde olabilir. Gövde içeriğinde yerel ve yabancı dil alanları yer alsa da bazı ülkelerin konsoloslukları veya yabancılar daireleri, onay makamının mühür veya el yazısıyla eklediği Türkçe notlar için yeminli tercüme ve noter onayı talep edebilmektedir.

Eski Evlilik Kayıtları ve Alternatif Birliktelik Durumları

Evlilik tarihi eskiye dayanan başvuru sahiplerinde, geçmiş yıllarda düzenlenen uluslararası aile cüzdanları konsolosluklar nezdinde tek başına yeterli görülmeyebilir. Dijital kütük öncesi döneme ait kayıtlarda harf, gün-ay uyumsuzluğu ya da tescil eksiklikleri bulunabileceği için kurumlar güncel kütük durumunu görmek ister. Bu sebeple başvuru öncesinde nüfus müdürlüğünden yeni tarihli bir Formül B belgesi temin edilmelidir.

Resmi nikah bağı bulunmayan, fiili birliktelik veya kayıtlı hayat ortaklığı (unmarried partner / pareja de hecho / união de facto) statüsündeki çiftler adına Formül B belgesi düzenlenemez; zira bu belge yalnızca resmi evlilik akitleri için tanzim edilir. Bu durumda Avrupa ülkeleri birlikteliğin niteliğini ve sürekliliğini kanıtlamak adına ek evraklar talep eder:

• Kesintisiz olarak aynı adreste ikamet edildiğini kanıtlayan resmi yerleşim yeri belgeleri (ülkeye göre aranan asgari süre şartını danışmanınızdan teyit edin).
• Müşterek banka hesap dökümleri, ortak kira sözleşmeleri veya iki tarafın adını içeren faturalar.
• Varsa ortak çocuklara ait soybağını gösteren Formül A belgeleri.
• İlgili ülkenin iç hukukuna uygun noter onaylı birliktelik taahhütnameleri.

Avrupa ülkelerinin resmi evlilik dışındaki birliktelikleri tanıma derecesi ve aradığı ispat standardı birbirinden oldukça farklıdır. Bazı ülkeler bu hakları yasal evlilikle eşdeğer kabul ederken, bazı ülkeler aile birleşimi kapsamını dar yorumlamaktadır.

Sık Yapılan Hatalar

• Standart Barkodlu Belgeyi Apostilsiz Sunmak: e-Devlet üzerinden alınan genel nüfus kayıtları Türkiye içi işlemlerde geçerli olsa da, yabancı göç idareleri genellikle çok dilli Formül belgelerinde ıslak imza, resmi mühür ve Lahey Apostil şerhini birlikte görmek ister.
• Soyadı Değişikliklerini Belgelememek: Evlilik veya boşanma neticesinde soyadı değişen başvuru sahiplerinin pasaport, diploma ve medeni hal evrakları arasında tutarsızlık doğabilir. Bu geçişlerin vukuatlı nüfus kayıtları veya Formül B şerhleriyle eksiksiz kanıtlanması gerekir.
• Geçerlilik Süresini Dikkate Almamak: Formül A ve B belgelerinin üzerinde matbu bir son kullanma tarihi yer almasa da Avrupa makamları çoğunlukla belgenin 3 ila 6 aydan eski olmamasını bekleyebilmektedir (güncel süre şartını resmi makamlardan teyit edin). Fazla erken temin edilen belgeler dosya inceleme aşamasında geçersiz sayılabilir.
• Vukuatlı Nüfus Kaydı ile Formül Belgelerini Birbirinin Yerine Kullanmak: Vukuatlı nüfus kayıt örneği tüm soy kütüğünü Türkçe olarak aktaran ulusal bir belgedir; Formül A ve B ise belirli nüfus olaylarını uluslararası şablonda sunar. Biri diğerinin doğrudan ikamesi değildir; birçok ülke her iki belgenin de dosyada yer almasını ister.

Formül A ve Formül B belgelerinin doğru formatta temini, eksiksiz tasdiki ve başvuru yapılacak ülkenin güncel kurallarına göre sunulması oturum sürecinin kesintiye uğramasını önler. Dosyanızın eksiksiz hazırlanması ve aile fertlerinizin başvuru sürecinin güvenle yönetilmesi için profesyonel göç danışmanlığı alabilirsiniz.