Avrupa Oturumunda Şirket Kârı ve Temettü ile Fon Kanıtı

Avrupa Birliği genelinde Golden Visa, pasif gelir vizesi veya dijital göçebe oturumu başvurularında en sık karşılaşılan tıkanma noktası, sermayenin büyüklüğünden ziyade bu sermayenin yasal kökeninin kanıtlanmasıdır. Şirket kârı ve dağıtılan temettüler, Avrupa göç idareleri ve Avrupa bankalarının KYC (Know Your Customer / Müşterini Tanı) ile AML (Kara Para Aklamayı Önleme) uyum birimleri nezdinde meşru bir kaynak olarak kabul edilir; ancak bu kabul, kesintisiz bir muhasebe ve vergi izi sunmanıza doğrudan bağlıdır. Yalnızca şahsi banka hesabınızdaki bakiye yeterli sayılmaz; paranın şirkette üretildiği ilk andan şahsi hesabınıza girdiği son güne kadarki tüm mali halkaları belgelemeniz zorunludur.

Source of Funds (Fon Kaynağı) Mantığı ve Avrupa Bankalarının Beklentisi

Avrupa'da oturum izni sürecinde iki ayrı kurumla muhatap olursunuz: dosyanızı inceleyen göç makamı (örneğin Portekiz'de AIMA, Yunanistan'da Göç ve İltica Bakanlığı) ve transfer ettiğiniz parayı kabul eden yerel banka. Göç makamları genellikle başvuru şartlarındaki yasal eşiklere bakarken, bankalar parayı bloke etme veya iade etme yetkisine sahip bağımsız AML filtreleri işletir.

Fon kaynağı kanıtı (Source of Funds), sermayenin kaynağını gösterirken; servet kaynağı (Source of Wealth) ise genel ticari geçmişinizi ve bu serveti hangi iş faaliyetleriyle oluşturduğunuzu anlatır. Şirket kârından gelen bir varlık için şu temel soruya yanıt vermeniz beklenir: Şirket bu kârı üretirken hangi ticari faaliyeti yürüttü, vergilerini ödedi mi ve hissedar bu kârı yasal olarak hangi mekanizmayla şahsi hesabına çekti?

Avrupa finansal kuruluşları, paranın sadece birkaç gün önce hesaba yatmış olmasını "açıklanamayan fon girişi" olarak sınıflandırır. Bu nedenle birikimin ve temettü aktarımının arkasındaki resmi evrak zinciri eksiksiz olmalıdır.

Temettü Gelirlerinde İstenen Temel Belgeler

Bir anonim veya limited şirketin ortağı olarak elde ettiğiniz kâr payını oturum başvurusunda kullanmak istiyorsanız, sunulması gereken evrak seti standart bir maaş bordrosundan çok daha kapsamlıdır. Göç büroları ve banka uyum departmanları şu belgeleri talep eder:

1. Kurumsal Kuruluş ve Ortaklık Yapısı Evrakları

• Ticaret Sicil Gazetesi ve Güncel Faaliyet Belgesi: Şirketteki ortaklık yüzdenizi, ne zamandır hissedar olduğunuzu ve şirketin aktif olarak faaliyette bulunduğunu teyit eden resmi kayıtlar.
• Şirket Esas Sözleşmesi: Kâr payı dağıtımına ve karar alma yetkilerine dair hükümleri içeren güncel ana sözleşme.

2. Mali Tablolar ve Vergi Uyumu

• Kurumlar Vergisi Beyannameleri ve Tahakkuk Fişleri: Şirketin son 2-3 mali yılına ait, vergi dairesi onaylı bilançoları, gelir tabloları ve vergi tahakkuk belgeleri. Kârın beyan edilip kurumlar vergisinin ödendiği açıkça görülmelidir.
• Vergi Borcu Yoktur Yazısı: Hem şirket tüzel kişiliği hem de şahsınız adına alınmış güncel temiz kâğıdı.

3. Kâr Dağıtım ve Temettü Belgeleri

• Genel Kurul / Ortaklar Kurulu Kararı: Kârın ne kadarının dağıtılacağını, dağıtım tarihlerini ve stopaj kesintilerini belirten resmi kurul kararı.
• Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi: Dağıtılan temettü üzerinden kesilen stopaj vergisinin devlete yatırıldığını gösteren beyanname ve ödeme makbuzları.
• Şahsi Gelir Vergisi Beyannamesi: Alınan temettünün, ikamet ettiğiniz ülkedeki şahsi yıllık gelir vergisi beyannamenize dâhil edildiğini kanıtlayan belge.

4. Banka Hareketleri ve Para Akışı

• Şirket Banka Ekstresi: Paranın şirketin ticari hesabından çıktığını gösteren resmi kaşe-imzalı döküm.
• Şahsi Banka Ekstresi: Paranın ortağın şahsi hesabına temettü açıklamasıyla girdiğini gösteren döküm. Burada transfer açıklamalarındaki referansların genel kurul kararlarıyla birebir uyuşması şarttır.

Para Piyasası Fonları, Faiz ve Diğer Likit Varlıklar

Birçok yatırımcı, şirketten temettü olarak çektiği parayı hemen dövizde veya mevduatta tutmak yerine getiri sağlamak amacıyla para piyasası fonlarında, kısa vadeli devlet tahvillerinde veya likit yatırım araçlarında değerlendirir. Bu durum Avrupa'daki oturum süreçlerinde geçerli bir fon kaynağıdır, ancak ek bir açıklama katmanı gerektirir.

Eğer başvuru sermayeniz bir aracı kurum veya bankadaki yatırım fonundan geliyorsa:

1. Giriş Kaynağı: Bu fona paranın hangi tarihte ve hangi banka hesabından yatırıldığı (örneğin temettünün yattığı ana mevduat hesabı).
2. Portföy Ekstresi: Fonun alım-satım dökümleri, elde edilen kâr payı veya nemalanma oranları.
3. Çıkış ve Transfer Kaydı: Fon bozdurulduktan sonra paranın başvuru sahibinin ana hesabına ve oradan Avrupa'daki hedef hesaba transfer adımları.

Banka denetçileri, aniden ortaya çıkan fon bozdurma işlemlerinde bu birikimin ana kaynağını sorgular. Dolayısıyla "fon bozdurdum, hesabımda şu kadar var" beyanı yetersizdir; fonun içine konan ana paranın temettüden geldiği belgelenmelidir.

Pasif Gelir ve Dijital Göçebe Vizelerinde Şirket Geliri Riskleri

Şirket kârı ile sadece sermaye transferine dayalı Golden Visa başvuruları yapılmaz; aynı zamanda düzenli gelire dayalı vize türleri de hedeflenir. Ancak bu noktada her vize türünün mantığı birbirinden farklıdır.

Portekiz D7 Vizesi

Portekiz D7 vizesi temelde emekliler ve pasif gelir sahipleri içindir. Portekiz D7 aylık gelir eşiği asgari 920€ (2026) seviyesindedir (bakmakla yükümlü olunan eş ve çocuklar için bu tutara ek yüzdeler eklenir). Eğer D7 başvurusunda şirket kârına dayanıyorsanız, AIMA ve konsolosluk bu gelirin "pasif" olduğunu görmek ister. Yani şirkette aktif olarak çalışmadan, sadece hissedar olarak düzenli kâr payı alıyor olmanız beklenir. Şirketin tek çalışanı sizseniz ve iş tamamen sizin fiziksel emeğinize bağlıysa, Portekiz makamları bunu pasif gelir değil, serbest meslek geliri (D8 Dijital Göçebe veya bağımsız çalışma) kapsamında değerlendirebilir.

İspanya Dijital Göçebe Oturumu

Kendi şirketinden gelir gösteren şirket sahipleri İspanya Dijital Göçebe vizesine başvurduğunda en yaygın ret nedeni eksik bordro ve fatura zinciridir. İspanya UGE birimi, başvuran kişinin şirket ortağı veya yöneticisi olması durumunda yalnızca temettü kararını veya şahsi hesaba yapılan transferi yeterli bulmaz. Şirketin aktif müşterilerine kestiği faturalar, şirketin en az 1 yıldır faaliyette olduğunu gösteren belgeler ve yöneticinin şirketle yaptığı resmi sözleşme talep edilir.

Sık Yapılan Hatalar

Avrupa oturum süreçlerinde şirket kârı ve temettü beyan edilirken yapılan kritik hatalar dosyanın aylarca beklemesine veya doğrudan reddedilmesine yol açabilir:

• Kasa Hesabından Elden Çekilen Paralar: Türkiye'deki şirket ortaklarının sıklıkla yaptığı bir uygulama, kârı banka yerine şirket kasasından nakit çekip şahsi hesaba elden yatırmaktır. Avrupa bankaları bu parayı "kaynağı belirsiz nakit girişi" olarak görür ve AML kuralları gereği doğrudan bloke eder. Bütün transferler banka kanalıyla yapılmalıdır.
• Genel Kurul Kararı Olmadan Yapılan Ortaklar Cari Çekişleri: Şirketten "ortaklar cari hesabı" (131 hesap) üzerinden borç para çekmek bir kâr dağıtımı değildir. Avrupa otoriteleri şirket borcunu gelir veya meşru sermaye birikimi olarak kabul etmez. Resmileşmiş kâr dağıtım kararı aranır.
• Rakam ve Tarih Uyuşmazlıkları: Beyan edilen genel kurul tarihindeki temettü tutarı ile şahsi hesaba yatan tutarın (stopaj düşüldükten sonraki net rakam dâhil) birbirini kuruşu kuruşuna tutmaması, vergi denetçilerinin ek izahat istemesine neden olur.
• Kira Gelirlerinin Hatalı Beyanı: Şirket veya şahıs mülkiyetindeki gayrimenkullerden gelen kira gelirleri beyan edilirken, yalnızca banka hareketleri sunulup kira sözleşmeleri ve kira gelir vergisi beyannameleri sunulmadığında göç bürosu bu geliri diskalifiye edebilir.
• Eski veya Tasdiksiz Evrak Sunumu: Vergi levhası, bilanço ve faaliyet belgelerinin güncel (genellikle son 3 veya 6 ay içinde alınmış) olmaması, apostil şerhlerinin ve yeminli tercümelerinin eksik yapılması süreci kilitler.

Avrupa Birliği ülkelerinde şirket kaynaklı sermaye ve gelirlerle oturum izni almak, çok katmanlı bir vergi ve bankacılık uyumu gerektirir; bu nedenle dosyanızı hazırlarken uluslararası oturum mevzuatına ve yerel banka KYC gereksinimlerine hâkim uzmanlarla ilerlemeniz tavsiye edilir.